BIỆT TÀI “KHÔNG NHỚ”

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
Câu trả lời ngắn gọn chỉ có ba chữ “Tôi không biết” bắt đầu được nhiều người Mỹ chú ý đến nhiều nhất có lẽ là từ sau khi ông cựu tổng thống Ronald Reagan phải ra hầu toà vào đầu năm 1990 trong vai trò một nhân chứng của vụ án xét xử ông John Poindexter là Cố vấn An ninh Quốc gia dưới thời ông Reagan nắm quyền.
Danh mục: HOA KỲ / LUẬT PHÁP
Ông Poindexter là cựu đề đốc Hải quân Hoa Kỳ, được bổ nhiệm vào Hội Đồng An Ninh Quốc Gia từ 1981 đến 1986 nhưng bị dính líu vào vụ tai tiếng Iran-Contra khi đã để cho các phụ tá dưới quyền như ông trung tá Oliver North làm chuyện phạm pháp qua mặt Quốc Hội bằng cách chủ động việc bí mật bán vũ khí của Mỹ cho Ba Tư (Iran) và dùng số tiền đó để tài trợ cho nhóm kháng chiến Contras chống lại chính quyền cộng sản tại Nicaragua. 
Vào thời đó, Iran được xem là kẻ thù của Hoa Kỳ, và ông Poindexter bị truy tố ra toà về tội nói dối trước Quốc Hội cũng như cản trở các cuộc điều tra của các vị dân biểu và nghị sĩ. Ông Poindexter đã bị kết án có tội sau phiên toà tại Los Angeles vào năm 1990 nhưng kết quả này vào năm sau đã bị phủ quyết khi kháng cáo lên toà thượng thẩm. 
Khi được kêu ra toà để làm nhân chứng và trả lời các câu hỏi của luật sư đôi bên rằng ông có nhớ gì về chuyện các phụ tá ở Bạch Cung đã tường thuật về chuyện số tiền bán vũ khí này cho Iran sẽ được chuyển sang để chi viện cho nhóm kháng chiến Contras, ông Reagan đã trả lời “I don’t recall” hoặc “I don’t remember” tổng cộng đến 88 lần trong suốt 8 giờ đồng hồ được chất vấn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một vị cựu tổng thống Mỹ phải ra cung khai trước toà trong một vụ án hình sự. Trước đó, hai vị tổng thống khác là Gerald Ford và Jimmy Carter cũng phải cung khai, nhưng qua những cuộc lấy cung bằng máy quay hình chứ không cần ra toà.
Để biện minh cho việc vì sao lại không nhớ những chuyện trầm trọng như vậy, khi mà luật pháp Mỹ ngăn cấm việc bán vũ khí cho kẻ thù của Hoa Kỳ, và nhất là một vị tổng thống Mỹ khó khi nào cho phép bất cứ một viên chức hay phụ tá của mình có thể qua mặt để làm những chuyện phi pháp động trời, ông Reagan cho rằng điều đó cũng không có gì lạ. 
Giờ đây đến phiên một vị tổng thống cũng đi vào vết xe của ông Reagan, đó là đương kim tổng thống Donald Trump, xuyên qua những gì người ta mới đọc được từ bản báo cáo của Công Tố Viên Đặc Biệt Robert Mueller mới vừa được công bố vào thứ Năm tuần qua. 
(Thật ra bản báo cáo này đã được nộp lên Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ cách nay vài tuần, nhưng ông tổng trưởng William Barr chỉ nộp lên Hạ Viện một bản tóm tắt 4 trang để đi đến kết luận là không có bằng chứng để cáo buộc tội thông đồng giữa bộ tham mưu của ông Trump và chính quyền Nga. Sau đó, ông Barr đã đục bỏ khoảng 12% các chi tiết trong bản báo cáo dài 448 trang này, tức là gần 60 trang, với nhiều lý do khác nhau như bảo vệ an ninh quốc phòng hoặc những điều riêng tư của nhiều cá nhân. Nhưng nhiều người cho rằng đó có thể là những chi tiết rất bất lợi vì mô tả những điều sai trái nào đó của TT Trump.) 
Comey -Trump in the white house
Trong một bài trên tờ Washington Post mới đây, nhà báo David Fahrenthold đã viết rằng TT Trump đã rất thích sử dụng câu điệp ngữ quen thuộc “I have no recollection” (Tôi không nhớ) để trả lời những câu hỏi thắc mắc trong cuộc điều tra của Công tố viên Robert Mueller. Mặc dù rằng trước đây, ông Trump thường xuyên hay khoe khoang rằng ông ta là một người “có một trí nhớ rất siêu phàm trong lịch sử từ trước tới nay,” nguyên văn là “one of the great memories of all time.” Nhưng khi được ông Mueller đặt câu hỏi liên quan đến cuộc bầu cử năm 2016, ông Trump lại cho rằng trí nhớ của ông đi đâu mất rồi. Khi được hỏi là vào lúc nào thì ông được nghe các phụ tá kể lại chuyện họ đã gặp một viên chức của Nga ngay tại toà cao ốc Trump Tower và hứa hẹn sẽ cung cấp những tin tức xấu của bà Hillary Clinton, TT Trump đã trả lời ngắn gọn: “Tôi không nhớ”. 
Bản đúc kết của ông Mueller cho biết là có ít nhất 37 lần TT Trump đã trả lời những câu hỏi của ông Robert Mueller một cách ngắn gọn là “Tôi không nhớ”. Đó là những câu hỏi về sự tiếp xúc giữa các nhân vật trong ban vận động tranh cử hoặc liên quan đến vụ xen lấn của Nga trong kỳ bầu cử vào năm 2016. 
Thật ra đây không phải là lần đầu TT Trump đã sử dụng chiêu bài tránh né rất tài tình với 3 chữ “Tôi không nhớ”. 
Trong những lần bị lấy khẩu cung trước đây, như trong vụ kiện về dân sự liên quan đến Trump University, hoặc là khi ông bị hạch hỏi về trị giá thật về gia sản của mình trong một vụ kiện khác, hoặc là khi ông bị các phóng viên hỏi về việc ông đã từng lên tiếng ủng hộ cuộc chiến tại Iraq, hoặc mới nhất là khi được chất vấn về một cuộc tiếp xúc quan trọng với ông tổng giám đốc James Comey của cơ quan FBI ngay tại Phòng Bầu Dục của mình, ông Trump thường trả lời tránh né quanh co, hoặc trả lời đơn giản rằng “Tôi không nhớ.” 
Bản báo cáo Mueller nói rằng các công tố viên phụ tá cho rằng lối trả lời của TT Trump liên tục viện dẫn trí nhớ của mình không còn sáng suốt rõ ràng nữa có phần không đứng vững. Các công tố viên của ông Mueller đã mong muốn được phỏng vấn trực tiếp TT Trump vì cho rằng đây là cơ hội để ông có thể trực tiếp trả lời để thanh minh hoặc phản biện, và đưa ra những thông tin để mọi người có thể kiểm chứng với những bằng chứng khác mà các công tố viên đã thu thập được từ nhiều nhân chứng khác. 
Thế nhưng TT Trump đã từ chối lời yêu cầu được thẩm vấn trực tiếp, mà chỉ chịu trả lời qua các câu hỏi bằng văn thư, phần lớn là vì các luật sư biện hộ cho TT Trump đã khuyên là đừng nên dại dột chấp nhận để cho các công tố viên thẩm vấn trực tiếp, bởi vì ông có thể hấp tấp nói dối, hoặc nói không đúng sự thật do thói quen, nhưng những lời nói dối đó sau này có thể sẽ được dùng làm bằng chứng để kết tội “khai man hữu thệ”, một tội hình sự vì đã nói dối sau khi tuyên thệ là chỉ nói sự thật mà thôi. Trước đây, một bài viết trên tờ Washington Post cũng đã tường thuật chuyện này, chứ không hề là chuyện “Fake news” như lời cáo buộc của ông Trump. 
Sau cùng, ông Mueller đã quyết định không tống trát đòi TT Trump phải ra cung khai trước các công tố viên, phần lớn là vì ông lo ngại rằng điều này sẽ dẫn đến một cuộc chiến kéo dài ở toà án. Hơn nữa, ông Mueller cũng tuân lệnh cấp trên ở Bộ Tư Pháp rằng một vị tổng thống đương quyền không thể bị lãnh cáo trạng buộc tội vì sẽ gây khó khăn cho việc điều hành đất nước. Nhưng sau khi mãn nhiệm, các cáo buộc này có thể sẽ được đem ra xét xử bởi các toà án khác nhau tuỳ theo trường hợp. 
Theo lời phân tích của ông Jacob Frenkel, một cựu công tố viên liên bang hiện đang làm việc tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn, nếu như một nhân chứng nói rằng mình không nhớ nhưng trong thực tế thì nhớ rất rõ, thì quả tình đó là một lời nói dối, và điều này có thể dẫn đến những hình phạt về pháp lý. Nhưng vấn đề chính là làm sao chúng ta chứng minh được điều đó? Hàng chục lần “tôi không nhớ” trong các vụ kiện 
Trong quá khứ, ông Trump đã từng nhiều lần viện dẫn lý do trí nhớ không còn minh mẫn nữa trong những lần bị lấy khẩu cung khi bị so sánh với những lời phát biểu trước đó của mình. Trong một phiên lấy khẩu cung vào năm 2015 về một vụ thưa kiện Trump University, một luật sư đã chất vấn ông Trump rằng “Ông không nhớ là mình đã từng nói là có một trí nhớ tốt nhất trên thế giới?”, ông Trump đã trả lời: “Tôi không nhớ chuyện đó.” Dù rằng chính ông đã khoe khoang như vậy trước đó chỉ có 3 tuần trong một cuộc phỏng vấn trên đài truyền hình NBC News. 
Trong vụ kiện này, các nguyên đơn là những người đã bỏ tiền ghi danh học tại Trump University, thật ra chỉ là một nơi tổ chức các khoá học ngắn hạn về cách làm giầu trong ngành đầu tư địa ốc. Họ cáo buộc rằng đã bị lừa gạt và dụ dỗ để đóng những khoản tiền khá cao nhưng chẳng thu thập được những kiến thức có giá trị thực tiễn. 
Khi các luật sư phía nguyên đơn đặt các câu hỏi nhắm về ông Trump để biết rõ thêm về trách nhiệm của ông trong việc điều hành ngôi trường này, ông Trump đã trả lời “Tôi không biết” hơn 30 lần. Trong 16 trường hợp khác, ông Trump cũng trả lời rằng “Ôi chuyện đó đã qua nhiều năm rồi”, ngụ ý là để biện minh rằng ông không thể nào còn nhớ nổi chi tiết. Về sau này, ông Trump đã quyết định bồi thường các nguyên đơn 25 triệu Mỹ-kim để giải quyết vụ thưa kiện này sau khi ông vừa mới đắc cử tổng thống. 
Trong một cuộc lấy khẩu cung khác vào năm 2007, ông Trump cũng bị chất vấn bởi luật sư Andrew Ceresney muốn ông giải thích rõ hơn về lời khoe của ông với nhà báo Timothy O’Brien trước đây rằng ông có tài sản trị giá lên đến 6 tỷ Mỹ-kim. Nhưng ông Trump đã chối bai bải rằng “Tôi không có. Tôi không có.” 
Chi tiết này quan trọng vì ông Trump đã kiện nhà báo O’Brien về tội phỉ báng vì đã xem thường, hạ giá thấp gia sản của ông trong bài viết của một cuốn sách. Phía luật sư biện hộ cho ông O’Brien muốn chứng minh rằng ông Trump là một kẻ không đáng tin cậy khi đưa ra những dữ kiện về chính cá nhân mình, kể cả trị giá tài sản của ông. Bởi vì tuy ông Trump thích khoe rằng mình có gia tài lên đến 6 tỷ Mỹ-kim, nhưng các chuyên viên kế toán của ông thì cho rằng số tiền đó ít hơn nhiều. 
Trong đoạn băng này, khi nhà báo O’Brien đặt câu hỏi “Hiện nay ông có gia sản trị giá bao nhiêu?”, ông Trump đã trả lời: “Tôi nghĩ chắc là vào khoảng 6 tỷ.” Vì thế nên sau đó không lâu, đơn kiện của ông Trump đã bị dẹp bỏ. 
Bước sang một vụ kiện liên quan đến một dự án xây toà nhà mang tên Trump tại Fort Lauderdale, Florida nhưng không thành công, ông Trump cũng khai rằng ông hề biết gì đến một phụ tá có tên là Felix Sater, là viên chức điều hành dự án này. Tuy nhiên, ông Sater này lại có văn phòng làm việc ngay bên trong các phòng đặc biệt giành riêng cho ông Trump, cũng như có tên trong danh thiếp của tổ chức Trump Organization. Ông Sater cũng nói rằng mình đã nhiều lần gặp gỡ tay đôi với ông Trump. 
Muller - Trump
Tuy nhiên, trong một cuộc lấy khẩu cung vào năm 2013, ông Trump khai rằng mình đã quên hết về cái tên Sater này rồi, đến nỗi giờ đây nếu ông ta đang ngồi trước mặt, thì ông cũng không hình dung ra khuôn mặt của ông Sater như thế nào. Sau cùng, ông Trump cũng khai rằng mình không nhớ gì hết về một cuộc gặp gỡ quan trọng mà Công tố viên Mueller nhắm tới đặc biệt khi điều tra về cáo buộc một vị tổng thổng về tội cản trở công lý: đó là cuộc gặp gỡ riêng tư giữa ông và tổng giám đốc James Comey của cơ quan FBI ngay bên trong Phòng Bầu Dục vào tháng 2/2017. 
Bởi vì vào ngày hôm trước, TT Trump đã cách chức Cố vấn An ninh Quốc gia là ông cựu trung tướng Michael Flynn vì tội nói dối là không hề gặp gỡ với đại sứ Nga tại Hoa Thịnh Đốn. Theo lời thuật lại của ông Comey, TT Trump nói rằng ông chỉ muốn nói chuyện một mình với ông Comey mà thôi, và nội dung cuộc nói chuyện là chỉ đến nói đến ông Flynn, lúc đó đang bị điều tra bởi cơ quan FBI. 
Trong cuộc gặp riêng ngắn ngủi này, TT Trump nói rằng: “Tôi mong là anh sẽ tìm cách để bỏ qua chuyện này, hãy để cho ông Flynn được thả đi.” Ông Comey trả lời rằng ông không cam kết là sẽ chấm dứt cuộc điều tra, nhưng ông coi lời nói của TT Trump như là một hướng chỉ dẫn phải theo. 
Nhưng trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times vài tháng sau đó, TT Trump nói rằng ông không hề nhớ có cuộc nói chuyện tay đôi như vậy với ông Comey: “Tôi không hề nhớ là có nói chuyện với ông ta về những chuyện như vậy.” 
Sau đó, TT Trump còn công khai chối bỏ lời kể lại của ông Comey bằng cách bắn ra một mẩu tin ngắn trên mạng Twitter vào tháng 12/2017: “Tôi chưa hề yêu cầu ông Comey hãy chấm dứt cuộc điều tra về ông Flynn. Đây đúng là thêm chuyện về Fake News nhằm che đậy thêm một điều nói dối của ông Comey!” 
Tuy nhiên, cuộc điều tra của Công tố viên Đặc Biệt Mueller đã có được “nhiều bằng chứng vững vàng” để xác định lời kể lại của ông Comey. Bằng chứng đầu tiên là một bản ghi nhớ của ông Comey chép lại những điều hai người đã trao đổi với nhau đúng ngày đã xảy ra. Và sau đó ông Comey cũng đã kể lại đúng như vậy trong nhiều lần ra khai có tuyên thệ trước Quốc Hội, hoặc trong nhiều cuộc lấy khẩu cung với các điều tra viên liên bang. 
Hơn nữa, nhiều viên chức trong Toà Bạch Ốc cũng xác nhận với Công tố viên Mueller rằng trong ngày hôm đó, TT Trump đã ra lệnh cho mọi người rời khỏi Phòng Bầu Dục để chỉ mình ông còn lại và nói chuyện riêng với ông Comey. Chưa hết, vài giờ đồng hồ trước cuộc gặp gỡ này, TT Trump đã khoe với ông Thống đốc New Jersey là Chris Christie rằng việc cách chức ông Flynn coi như sẽ chấm dứt những cuộc điều tra dính líu đến phía Nga. Phải chăng vì ông Trump nghĩ rằng sau đó mình sẽ bắn tiếng ra hiệu cho ông Comey làm theo ý muốn. 
Thế nhưng cuối cùng thì ông Mueller cũng không thể đích thân thẩm vấn TT Trump về chuyện có nhớ gì về vụ gặp gỡ với ông Comey. Bởi vì các luật sư của ông Trump đã từ chối, không để cho ông được trả lời những câu hỏi liên quan đến những hành động có thể là cản trở công lý trong cương vị một tổng thống. 
Có chi tiết lý thú và đáng chú ý như khi bản đúc kết ghi nhận lại lời khai của bà phụ tá cho ông Jeff Sessions là tổng trưởng tư pháp đầu tiên dưới thời TT Trump. Khi ông Sessions báo cáo là Bộ Tư Pháp đã chọn lựa ông Robert Mueller để tiến hành cuộc điều tra này sau khi TT Trump đã cách chức ông tổng giám đốc James Comey của cơ quan FBI, ông Trump đã buông người xuống ghế trong thẫn thờ và buột miệng ngay trong Phòng Bầu Dục với mọi người lúc đó: “Oh my God. This is terrible. This is the end of my Presidency. I’m fucked.” 
Chữ chót trong câu này là một chữ thô tục, ám chỉ việc giao hợp hay bị hiếp dâm, nhưng gần như trở thành một tiếng chửi tục khá thông dụng trong tiếng Việt. Có thể tạm dịch câu than của TT Trump là: “Lạy Chúa tôi. Như vậy là tệ hại quá. Đây là báo hiệu sự cáo chung của triều đại tôi rồi. Tôi bị nó “chơi tiêu tùng” rồi.” Liền sau đó, TT Trump đã trở nên giận dữ và mắng mỏ ông Jeff Sessions rằng tại sao ông ta lại để xảy ra chuyện như vậy, vì ông tưởng rằng tổng trưởng tư pháp do ông bổ nhiệm phải là một người có nhiệm vụ bảo vệ cho ông. 
Mai Loan Houston, Texas, ngày 22 tháng 4/2019
Tags: BIỆT TÀI “KHÔNG NHỚ”
Câu trả lời ngắn gọn chỉ có ba chữ “Tôi không biết” bắt đầu được nhiều người Mỹ chú ý đến nhiều nhất có lẽ là từ sau khi ông cựu tổng thống Ronald Reagan phải ra hầu toà vào đầu năm 1990 trong vai trò một nhân chứng của vụ án xét xử ông John Poindexter là Cố vấn An ninh Quốc gia dưới thời ông Reagan nắm quyền.

Quản lý bình luận